Kijk naar het tandvlees én naar je hele baby
Het eerste tandje komt gemiddeld rond vijf tot negen maanden door, maar eerder of later kan ook. Soms voel of zie je eerst een harde verdikking onder het tandvlees. Het tandvlees kan op die plek rood en gevoelig zijn. Veel baby's willen dan vaker bijten, kwijlen meer of slapen een paar nachten onrustiger.
Geen enkel los signaal bewijst dat een tandje de oorzaak is. Kwijlen en met de mond ontdekken horen ook bij de normale ontwikkeling. Kijk daarom naar de combinatie, de plek in de mond en vooral naar hoe je baby drinkt, reageert en ademt.
- Een harde of witte verdikking op één plek in het tandvlees
- Meer behoefte om op iets of op de eigen handen te bijten
- Gevoelig tandvlees, kwijlen en tijdelijk meer onrust
- Nog wel contact maken, voldoende drinken en normale natte luiers
Noem 38 graden of hoger niet automatisch tandjeskoorts
In de volksmond wordt vaak over tandjeskoorts gesproken. De JGZ-richtlijn vermeldt dat klachten als verhoging, diarree en luieruitslag vaak aan doorkomende tanden worden toegeschreven, maar dat niet duidelijk is of dat terecht is. Volgens Thuisarts is er vanaf 38 graden sprake van koorts; een virus of bacterie is dan een veel waarschijnlijkere verklaring die je niet wilt missen.
Meet de temperatuur bij twijfel. Heeft je baby 38 graden of hoger, beoordeel dat dan als koorts en niet als een geruststellend teken van tandjes. Bij een baby jonger dan drie maanden bel je met koorts direct de huisarts of huisartsenpost. Ook bij een oudere baby bepaalt vooral hoe ziek die oogt, drinkt en reageert hoe snel je hulp zoekt.
Verlicht de druk rustig en zonder ingewikkelde middelen
Masseer de gevoelige plek voorzichtig met een schone vinger. Iets koels kan prettig voelen, bijvoorbeeld een schone, gekoelde bijtring die daarvoor bedoeld is. Gebruik niets bevrorens rechtstreeks tegen het tandvlees en hang een bijtring of ander voorwerp nooit met een koord om de nek.
Extra nabijheid, rustig drinken en een herkenbare slaaproutine zijn vaak genoeg om een paar onrustige dagen op te vangen. Heeft je baby duidelijk pijn, bespreek dan met apotheek, consultatiebureau of huisarts wat passend is. Paracetamol kan vanaf drie maanden tijdelijk worden gebruikt bij pijn, maar alleen in de juiste hoeveelheid voor leeftijd en gewicht volgens verpakking en bijsluiter. Gebruik geen verdovende mondgel of ander middel voor een baby zonder dit eerst met een deskundige te bespreken.
Blijf drinken en natte luiers volgen
Een gevoelige mond kan drinken of eten even minder aantrekkelijk maken. Bied borst of fles rustig en wat vaker aan, zonder te forceren. Een baby in het eerste jaar heeft geen zoete drank nodig om toch iets binnen te krijgen. Let op de hoeveelheid drinken en het aantal natte luiers, omdat die meer zeggen dan één lastige voeding.
Bel dezelfde dag de huisarts als je baby minder dan de helft van normaal drinkt, veel blijft overgeven of duidelijk zieker wordt. Bel direct als je baby suf of moeilijk wakker te krijgen is, benauwd is, ontroostbaar blijft huilen, of langer dan twaalf uur geen natte luier heeft. Bij een levensbedreigende situatie bel je 112.
Begin bij het eerste tandje meteen met mondzorg
Zodra het tandje door het tandvlees heen is, begin je eenmaal per dag met poetsen met een zachte babytandenborstel en fluoride-peutertandpasta. Een rustig vast moment helpt meer dan wachten tot je baby er vanzelf zin in krijgt. Poets ook het kleine puntje dat net zichtbaar is.
De JGZ-richtlijn adviseert om een kind vanaf het doorbreken van het eerste tandje naar een mondzorgverlener toe te leiden. Neem je baby daarom mee naar je eigen tandarts of mondhygiënist en vraag wanneer de eerste controle past. Mondzorg voor kinderen valt in Nederland voor een groot deel onder de basisverzekering zonder eigen risico.
Veelgestelde vragen over doorkomende tandjes
Kan een baby koorts krijgen van doorkomende tandjes?
Klachten als verhoging worden vaak aan tandjes toegeschreven, maar volgens de JGZ-richtlijn is niet duidelijk of dat terecht is. Vanaf 38 graden heeft je baby koorts. Behandel dat niet als een normaal tandjessignaal en kijk naar mogelijke ziekte. Is je baby jonger dan drie maanden, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost.
Hoe herken je dat er een tandje doorkomt?
Een harde of witte verdikking op één plek, gevoelig of rood tandvlees, meer willen bijten, kwijlen en tijdelijk onrustiger slapen kunnen passen. Geen enkel los signaal bewijst het: kijk ook naar drinken, contact, ademhaling en natte luiers.
Wat helpt tegen pijn van doorkomende tandjes?
Masseer het tandvlees voorzichtig met een schone vinger en bied eventueel iets gekoelds aan dat veilig is om op te bijten. Gebruik niets bevrorens direct tegen het tandvlees. Vraag bij duidelijke pijn aan apotheek, consultatiebureau of huisarts wat voor jouw baby passend is.
Wanneer bel je de huisarts?
Bel direct bij koorts bij een baby jonger dan drie maanden, sufheid, benauwdheid of moeilijk wekbaar zijn. Bel dezelfde dag als je baby minder dan de helft drinkt, veel blijft overgeven, duidelijk zieker wordt of langer dan twaalf uur geen natte luier heeft.
Koorts blijft koorts
Meet je 38 graden of hoger, schrijf dat dan niet automatisch aan doorkomende tandjes toe. Is je baby jonger dan drie maanden, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost. Kijk op iedere leeftijd vooral naar drinken, contact, ademhaling en natte luiers.
Verder lezen bij de bron
De uitleg is op 3 november 2026 gecontroleerd aan de hand van de JGZ-richtlijn Mondzorg, publieksinformatie van Alles over het gebit en de actuele adviezen van Thuisarts.nl. Een tand die doorkomt kan samenvallen met een infectie. Bij twijfel over koorts of ziekteverschijnselen beoordeel je daarom je baby, niet alleen het tandvlees.